زمان در مادرید

اولین گرد همایی بررسی تحول در روابط ایران و اتحادیه اروپا

گردهمایی انجمن دوستی ایران اسپانیابراي نخستين بار تحولات اخير در روابط ايران و اتحاديه اروپا در گردهمايي يك سازمان مردم نهاد طي نشستي كه به ابتكار كانون انجمن هاي دوستي ايران و اروپا در هتل استقلال برگزار گرديد به بحث و گفتگو گذاشته شد.

درابتداي اين نشست آقاي سيد حسن شفتي رئيس كانون انجمن هاي دوستي ايران و اروپا گفت از آنجا كه اتحاديه اروپا در ايران فاقد نمايندگي است اين كانون اميدوار است بتواند سلسله گفتگوهايي را با سفراي اتحاديه اروپا براي شنيدن برداشت آنان از روند تحولات و همچنين شنيدن نظريات فرهيختگان جامعه ايران برگزار نمايد. اولين نشست با

حضور آقاي پدرو آنتونیو وینا پرز سفير اسپانيا در جمهوري اسلامي ايران و با حضور ر‍ؤسا و برخي از اعضاء انجمن هاي دوستي ايران و كشورهاي مختلف اروپا و همچنين تعدادي از چهره هاي برجسته فرهنگي و اساتيد دانشگاه هاي كشور عصر دوشنبه 14 بهمن ماه در هتل استقلال تهران تشكيل شد.

در اين جلسه پس از توضيحات رئيس كانون و سفير اسپانيا اعضاء شركت كننده موضوعات مورد نظر در روابط را با سفير به بحث و تبادل نظر گذاشتند.

در مقدمه آقاي سيد حسن شفتي به نمايندگي از طرف هيئت مديره كانون انجمن هاي دوستي ايران و اروپا گفت كانون به منظور هم افزايي از تعدادي انجمن هاي دوستي علاقه مند در حوزه ايران و اروپا تشكيل شده و يك نهاد كاملاً مردمي با ظرفيت قابل توجهي را فراهم نموده است كه مي تواند منعكس كننده  نظر مردم و فرهيختگان جامعه در زمينه تحولات در حوزه هاي سياسي، اقتصادي، فرهنگي به عنوان يك اتاق فكر ارزنده لكن  بدون دخالت در امور اجرايي باشد. وي گفت ظرفيت عظيمي در انجمن هاي مختلف دوستي، علمي و ساير نهادهاي مردمي وجود دارد. اكنون كه دولت تدبير و اميد در چارچوب عزت، حكمت و مصلحت كار گسترده اي را با اتحاديه اروپا، 5+1، مذاكرات ژنف، سازمان ملل و نشست داووس آغاز نموده است مناسب خواهد بود. از همه ظرفيت هاي اجتماعي به طور مؤثر بهره برداري و از زبان مردم با مردم از دستاوردها سخن گفت يكي از ظرفيت هاي مغفول، نهادهاي مردمي هستند كه خود نماد مردم سالاري و صاحب انديشه هاي متنبه فرهيختگان
 و علاقه مندان هستند لكن گرچه اين نهاد در سياست دخالت مستقيم نخواهد داشت اما از آنجا كه هرگونه فعاليت اقتصادي و فرهنگي در فضاي پرتنش سياسي كارآمدي خود را از دست مي دهد موفقيت دولت در مذاكرات حائز اهميت و متوجه همه اهداف كلان ملي بوده و مشورت با نهادهاي مردمي كارسازترين شيوه ادامه كار خواهد بود. وي اضافه نمود آگاهي از نظر سفراي اروپايي مقيم تهران به شناخت ما از فضاي اتحاديه اروپا كمك مي كند و شنيدن پيچيدگي ها از زبان فرهيختگان جامعه به شناخت اتحاديه اروپا از اهميت، قدرت، فرهنگ و جايگاه مردم ايران حكايت مي­كند همانطور كه خوب است نظريات آنان شنيده شود خوب است نظريات فرهيختگان و مردم ما نيز به ايشان منتقل شود وي سپس از سفير اسپانيا درخواست نمود از نظر اسپانيا تحولات ماههاي اخير در روابط ايران و اتحاديه را به عنوان يك عضو فعال اتحاديه اروپا در يك گفتگوي چند جانبه با اعضاي جلسه مشاركت نمايد

 

پس از سخنان آقای شفتی سفیر اسپانیا ابتدا تاریخچه کوتاهی از روابط ایران و اتحادیه اروپا در طی چند سال گذشته ارائه داد و سپس رویدادهای مهمی را که در طی این مدت تاثیر مهمی بر روابط ایران و اروپا گذاشته است، بر شمرد. وی آغاز تنش در روابط ایران و اتحادیه اروپا را از سال 2005 بر سر برنامه هسته ای ایران دانست که این تنشها در سال 2012 به اوج خود رسید. وی گفت که سال 2012 که همزمان با آغاز ماموریت وی در ایران بود بدترین سال در روابط ایران و اروپا بود چراکه شدید ترین تحریمها توسط اتحادیه اروپا علیه ایران اعمال گردید. وی اشاره کرد که تا آن زمان اسپانیا جزء بزرگترین وارد کنندگان نفت از ایران در میان کشورهای اروپایی بود و پس از تحریم واردات نفت خام ایران، شاید اسپانیا متحمل بیشترین هزینه در میان کشور های اروپایی شد. وی تاکید کرد که اگرچه کشورهای عضو اتحادیه اروپا در تصمیمات کلان سیاست خارجی تابع مصوبات شورای روابط خارجی هستند اما بسیاری از حوزه های جزئی وجود دارد که هرکدام از کشور های عضو ممکن است سیاست خودشان را بر اساس منافعشان در آن زمینه دنبال نمایند.  وی همچنین اشاره کرد که انتخاب آقای روحانی آغاز یک نقطه عطف در پويايي روابط ایران واروپا بود و پس از انتخاب ایشان شيوه اتحادیه اروپا از تقابل به همکاری تغییر یافته است.  همچنین وی توافقنامه ژنو را یکی دیگر از نقاط عطف در روابط ایران و اروپا دانست. وی گفت که پس از سخنرانی آقای روحانی در داووس تمرکز از برنامه اتمی ایران و مسائل سیاسی به سمت مسائل اقتصادی تغییر یافته است. وی ادامه داد که عقیده راسخ  دارد که روابط ایران و اروپا پس از تحولات چند ماه اخیر بهبود خواهد یافت و امیدوار است که تا قبل از پایان ماموریت خویش در ایران شاهد عادی شدن کامل روابط ایران و اتحادیه اروپا باشیم. وی از نشانه های بهبود روابط را سفر اخیر وزیر خارجه ایتالیا و وزیر خارجه سوئد دانست و اعلام کرد بزودی وزیر خارجه اسپانیا نیز از ایران دیدار خواهد داشت. وی همچنین گفت که شخصا معتقد است تفاوت بسیاری بین واقعیتهای ایران و تصویری که از ایران در خارج ارائه می شود وجود دارد.

وی در پاسخ به سوالی درباره ناعادلانه بودن تحریمها اشاره کرد که خود وی شخصا معتقد است که این تحریمها از جنبه ارزشهای اخلاقی قابل مناقشه بوده و تاثیر مخرب آن بر مردم عادی بیشتر بوده است. در عین حال دولت متبوع وی بیشترین تلاش ممکن را برای رفع تحریمهای ایران در اتحادیه اروپا به عمل خواهد آورد.

وی یکی دیگر از جنبه های تحریم را جنبه ریسک شهرت دانست و گفت هر چقدر فعالیت یک شرکت از لحاظ بین المللی بیشتر باشد، آن شرکت تمایل کمتری به کار کردن با ایران خواهد داشت. حتی با وجودیکه در مواردی دولتهای اروپایی از شرکتها خواسته اند که در زمینه غذا و دارو با طرفهای ایرانی همکاری داشته باشند، با این وجود آنها از این امر اجتناب می کنند و تا زمانیکه تحریمهای اصلی بر طرف نگردد نمی توان انتظار حل این مشکل را بصورت کامل داشت.

وی در پاسخ به سوال دیگری درباره اشتباهات اتحادیه اروپا در زمان آقای خاتمی گفت که دولتهای اروپایی از گذشته درس گرفته اند و نمی خواهند که فرصت بدست آمده در زمان آقای روحانی را از دست بدهند.

وی در پاسخ به سوال دیگری درباره روابط فرهنگی و اقتصادی گفت در زمینه روابط اقتصادی تا زمانیکه مسئله مناقشه هسته ای ایران به یک راه حل نهایی و پایدار نرسد نمی توان انتظار پیشرفت قابل توجه در روابط اقتصادی داشت. اما در زمینه فرهنگی با توجه زمینه های مشترک گسترده فرهنگی بین ایران و اسپانیا می توان فعالیتهای زیادی را انجام داد. در عین حال تبادلات فرهنگی بخصوص بین نهاد های مردمی کمک قابل توجهی به بهبود روابط سیاسی و اقتصادی خواهد کرد.

وی درپاسخ به سوال دیگری در مورد معیارهای دوگانه اتحادیه اروپا درباره مسائل هسته­ای و معيارهاي چندگانه اتحاديه اروپا درباره حقوق بشر اذعان کرد که متاسفانه این مسئله صحت دارد و بطور کلی در زمینه حقوق بشر سیاست های اتحادیه اروپا گاهی تبعیض آمیز است.

وی در پاسخ به سوالی درباره نقش روسیه در مذاکرات هسته ای و روابط ایران و اتحادیه اروپا گفت که روسیه نقش سازنده ای در مذاکرات داشته است. اما ممکن است پس از حل مناقشه هسته ای و رفع تحریمها نقش روسیه کاملا با آنچا که اکنون هست متفاوت باشد چرا که منافع ایران با منافع روسیه با توجه به سوابق تاریخی بین ایران و روسیه ممکن است در بعضی زمینه ها در تضاد باشد.

وی در پایان گفت که دیپلماسی قرن بیست و یکم کاملا با دیپلماسی قرن بیستم متفاوت است و نهادهای مردمی، انجمنها و شهروندان عادی نقش مهمی در روابط بین دولتها ایفا می کنند و دلیل حضور من در جلسه شما  نیز به همین علت است. وی همچنین اشاره کرد که این انجمن­ها حتي می توانند با استفاده از فضای مجازی و شبکه های اجتماعی تاثیر قابل توجهی در ارائه تصویر بهتری از ایران به شهروندان اروپایی داشته باشند.

وي سخنان خود را  با سپاس از كانون انجمن­هاي دوستي ايران و اروپا براي اين ابتكار بسيار مفيد خاتمه داد  همچنين آقاي سيد حسن شفتي مراتب سپاس خود را از اين نشست مفيد و صميمانه به سفير اسپانيا و شركت كنندگان اظهار داشت.  جلسه در ساعت 5 بعد از ظهر طبق برنامه خاتمه يافت.