زمان در مادرید

جايگاه و اهميت اسپانيا

اسپانيا به‌ عنوان‌ يكي‌ از كشورهاي‌ كهن‌ اروپا از اواخر قرن‌ پانزدهم‌ تا قرن‌ نوزدهم‌ يكي‌ از قدرتمندترين‌ امپراتوريهاي‌ عصر خود به‌ شمار مي‌رفت‌. واقع‌ شدن‌ اسپانيا در غربي‌ترين‌ نقاط‌ قارة‌ اروپا و شبه‌ جزيره‌ بودن‌ اين‌ كشور از مهمترين‌ عوامل‌ مؤثر در سياست‌ خارجي‌ اين‌ كشور بوده‌ است‌. اين‌ وضعيت‌ زماني‌ موجب‌ گشت‌ كه‌ اسپانيا، به‌ همراه‌ پرتغال‌، به‌ عنوان‌ اولين‌ جهانگشايان‌ سرزمينهاي‌ جديد ايفاي‌ نقش‌ بين‌المللي‌ نمايد. سواحل‌ طولاني‌ اسپانيا در درياي‌ مديترانه‌ و كناره‌هاي‌ اقيانوس‌ اطلس‌ اين‌ كشور را در روزگار قدیم به‌ عنوان‌ قدرت‌ برتر درياهاي‌ آزاد درآورده‌ بود. تكلم‌ مردم‌ 22 كشور جهان‌ به‌ زبان‌ اسپانيولي‌ و متأثر بودن‌ آنان‌ از فرهنگ‌ اسپانيائي‌، ميراث‌ آن‌ امپراطوري‌ است‌. آثار‌ فرهنگهاي‌ اروپايي‌، اسلامي‌ را در اين‌ كشور مي‌توان‌ بخوبي‌ مشاهده‌ كرد و اين‌ از خصوصيات‌ استثنايي‌ اسپانيا در ميان‌ كشورهاي‌ اروپايي‌ است‌. موقعيت‌ جغرافيايي‌ اسپانيا اهميت‌ استراتژيك‌ خاصي‌ به‌ آن‌ داده‌ است‌. جبل‌ الطارق به‌ عنوان‌ يكي‌ از نقاط‌ استراتژيك‌ جهان‌، درياي‌ مديترانه‌ را به‌ اقيانوس‌ اطلس‌ و افريقا را به اروپا وصل كرده است. اين موقعيت‌ جغرافيائي‌ به يكي‌ از عوامل‌ مؤثر در جهت گيري سياسي‌ و سياست‌ خارجي‌ اسپانيا محسوب شده و

اين امكان را به اين كشور داده تا خود را پلي‌ بين‌ اروپا و افريقا از يكسو و فرهنگ اسلامي و فرهنگ مسيحي از سوي ديگر بداند. اسپانيا همچنين به‌ عنوان‌ يك‌ كشورحوزة‌ درياي‌ مديترانه‌ تلاش زيادي را معطوف به گسترش همكاري كشورهاي اين حوزه در قالب‌ « روند بارسلون‌» نموده و نقش‌ بارزي در تحولات اين منطقه بر عهده دارد. اسپانيا همچنين‌ با دارا بودن‌ پيوندهاي‌ زباني‌ و فرهنگي‌ گسترده‌ با بخش‌ اعظم‌ كشورهاي‌ امريكاي‌ لاتين‌، در ايجاد نوعي‌ نزديكي‌ ميان‌ سياستهاي‌ اتحادية‌ اروپايي‌ و اين‌ بخش‌ از جهان‌ تلاش‌ مي‌كند.

امروزه‌ اسپانيا يكي‌ از اعضاي‌ مؤثر اتحادية‌ اروپايي‌ با گرايشهاي‌ خاص‌ منطقه‌اي‌ و تاريخي‌ خود مي‌باشد. اسپانيا از زمان‌ عضويت‌ كامل‌ در جامعة‌ اروپايي‌ در سال‌ 1986 تلاش‌ نموده‌ است‌ نقش‌ فعالي‌ را در تحولات منطقه اي و بين المللي ايفا نمايد. وسعت‌ خاك‌ و جمعيت‌ اسپانيا باعث‌ گرديده‌ است‌ كه‌ اين‌ كشور پس‌ از چهار دولت‌ قدرتمند اتحاديه‌ (فرانسه‌، آلمان‌، ايتاليا و انگليس‌) پنجمين‌ دولت‌ قدرتمند اتحادية‌ اروپايي‌ محسوب شود. حمايت از فلسطين، همراهي با دولت‌ آرژانتين‌ در منازعه با انگلستان بر سر جزاير مالويناس‌، محكوم‌ نمودن‌ حمله‌ امريكا به‌ ليبي‌ و اتخاذ مواضع معقول و منطقي در قبال جمهوري اسلامي ايران نسبت به ديگر اعضاي اتحاديه اروپا از نكات‌ برجستة‌ استقلال‌ نسبي‌ اسپانيا در موضعگيريهاي‌ سياسي‌ مي‌باشد. بديهي است سياست خارجي اسپانيا در دوره هاي مختلف بر مبناي منافع ملی،‌ ماهيت‌ و خط‌مشي‌ حزب‌ حاكم‌، تحولات‌ و اوضاع‌ جهان‌ و شرايط‌ اقتصادي‌ كشور تنظيم‌ مي‌گردد.

اسپانيا به‌ عنوان‌ يكي‌ از اعضاي‌ صاحب‌ نفوذ اتحاديه‌ اروپا مي‌تواند نقش‌ عمده‌اي‌ در سياستهاي‌ اتحاديه‌ در قبال‌ ايران‌ ايفاء نمايد. از نظر اقتصادي‌، اسپانيا از توانائيهاي‌ قابل‌ توجهي‌ در بخشهاي‌ سرمايه‌گذاري‌، اقتصادي‌، صنعتي‌ و تجاري‌ برخوردار است‌ كه‌ مي‌تواند تامين‌ كننده‌ نيازهاي‌ ايران‌ باشد. در زمينه‌ فرهنگي‌ و اشتراكات‌ تاريخي‌ و فرهنگي‌ اسپانيا با جهان‌ اسلام‌ زمينه‌ مناسبي‌ در جهت‌ تقويت‌ تعاملات‌ فرهنگي‌ و علمي‌ بين‌ دو كشور فراهم‌ نموده‌ است‌.

از منظر اقتصادي‌، برخورداري‌ ايران‌ از منابع‌ عظيم‌ نفت‌ و فراهم‌ بودن‌ زمينه‌ مشاركت‌ اسپانيا در اين‌ بخش‌، بازار70 ميليوني‌ ايران‌، نياز كشور به‌ سرمايه‌گذاري‌ خارجي‌ در شرايط‌ باز سازي‌ و انتقال‌ به‌ اقتصاد بازاري‌ و نياز به‌ تقويت‌ زير بناي‌ صنعتي‌ و اقتصادي‌ شرايط‌ مطلوبي‌ را براي‌ تقويت‌ همكاريهاي‌ اقتصادي‌ ـ تجاري‌ في‌ مابين‌ فراهم‌ نموده‌ است‌. بعلاوه‌، موقعيت‌ جغرافيائي‌ ايران‌ و همجواري‌ آن‌ با مناطقي‌ نظير آسياي‌ مركزي‌ و قفقاز، حوزه‌ درياي‌ خزر، شبه‌ قاره‌ هند و خليج‌ فارس‌ فرصت‌ مناسبي‌ براي‌ حضور هر چه‌ بيشتر اسپانيا در اين‌ مناطق‌ فراهم‌ مي‌نمايد.

از ديدگاه‌ فرهنگي‌، فرهنگ‌ و تمدن‌ چند هزار ساله‌ ايراني‌ به‌ همراه‌ نقش‌ و جايگاه‌ شايسته‌ ايران‌ در فرهنگ‌ و تمدن‌ اسلامي‌ زمينه‌ مناسبي‌ در توسعه‌ مناسبات‌ فرهنگي‌ دوجانبه‌ ونيز روابط‌ فرهنگي‌ اسپانيا با جهان‌ اسلام‌ فراهم‌ كرده‌ است‌. تحولات سالهاي اخير به ويژه در مقوله گفتگوي تمدنها و همكاريهاي علمي و فرهنگي زمينه گسترش هر چه بيشتر همكاريها را فراهم نموده است